Voor een kaars in een pot van 260 ml smelt je ongeveer 185 gram sojawas, verwarm je hem tot rond de 85 °C, roer je er 11 gram essentiële olie door en giet je hem in een gewone woonkamer op 77 tot 82 °C. Na 12 uur kun je hem aansteken; de geur komt het best uit de verf na twee weken. Hieronder staat waar die getallen vandaan komen, hoe je ze voor een andere pot uitrekent, en waar je op let bij de lont en de eerste keer branden.
Sojawas
Wat het is
Sojawas is vooral sojaolie die door hydrogeneren hard is gemaakt, soms met andere plantaardige oliën erbij. Onze sojawas is een zachte, roomwitte was in vlokken, bedoeld voor kaarsen in een pot of glas. Hij smelt rond de 51 tot 55 °C, lager dan bijenwas. Voor een kaars zonder pot is hij te zacht.
In de categorie wassen staan de sojawas en de bijenwas naast elkaar.
Bewaren
Bewaar sojawas droog, dicht en uit de zon. Volgens de productpagina is hij 24 maanden houdbaar.
Hoeveel was in welke pot
Gesmolten was is lichter dan water. Een gangbare vuistregel is dat een pot 0,86 keer zoveel gram was houdt als er milliliter water in past. Zo reken je het voor je eigen pot uit:
- Vul de pot met water tot waar je de was wilt hebben, ongeveer een centimeter onder de rand.
- Giet het water in een kom op de weegschaal: het aantal gram is het aantal milliliter.
- Vermenigvuldig met 0,86. Dat is het gewicht aan was.
- Droog de pot goed af. Water en was gaan niet samen.
Voor onze eigen potten komt dat ongeveer hierop uit:
| Pot | Water tot 1 cm onder de rand | Sojawas | Essentiële olie (6 %) |
|---|---|---|---|
| Glazen pot 120 ml | ongeveer 106 ml | ongeveer 90 g | ongeveer 5,4 g |
| Glazen pot 260 ml | ongeveer 215 ml | ongeveer 185 g | ongeveer 11 g |
Het potje van 30 ml is te klein voor een goede kaars: in zo’n smalle pot vind je moeilijk een lont die netjes brandt.
Smelten, gieten en uitharden
De fabrikant van onze sojawas geeft deze temperaturen. Gebruik een thermometer; op het oog kun je ze niet schatten.
| Stap | Temperatuur |
|---|---|
| Smelten en verwarmen | 71 tot 93 °C, nooit warmer: dan verkleurt de was. Ga voor rond de 85 °C, dan zit je boven elke giettemperatuur. |
| Geur erbij | op rond de 85 °C, van het vuur af |
| Gieten als het in huis 16 tot 21 °C is | 77 tot 82 °C |
| Gieten als het in huis 21 tot 27 °C is | 71 tot 77 °C |
| Gieten als het in huis 27 tot 32 °C is | 63 tot 68 °C |
| Uitharden voor je hem aansteekt | minstens 12 uur |
Gieten in een koude kamer
Hoe kouder het in huis is, hoe warmer je giet: dan koelt de was minder snel af aan de rand van de pot, en dat geeft minder scheuren. Zet de pot op kamertemperatuur klaar of iets warmer, niet koud uit een schuur.
Uitharden en de geur
Aansteken kan na 12 uur. Met essentiële olie raadt CandleScience aan de kaars twee weken te laten staan, dan komt de geur het best uit de verf. Wil je hem weggeven, maak hem dan op tijd.
Zo maak je een kaars
- Zet de lont in het midden van de pot vast, met een lontsticker of een druppel gesmolten was, en houd hem rechtop met een stokje of een wasknijper over de rand.
- Weeg de sojawas af in een hittebestendige kan en zet die in een pan met een laagje water. Smelt de was op laag vuur, roer af en toe, en verwarm hem tot rond de 85 °C. Laat hem niet alleen.
- Haal de kan uit de pan en zet hem weg van een gaspit of andere open vlam: etherische olie, een ander woord voor essentiële olie, is brandbaar. Weeg de olie af, 6 % van het gewicht van de was, en roer hem er twee minuten rustig door.
- Laat de was afkoelen tot de giettemperatuur uit de tabel en giet hem langzaam in de pot, tot ongeveer een centimeter onder de rand.
- Laat de kaars minstens 12 uur staan zonder hem te verplaatsen. Knip de lont daarna op 6 mm.
In het recept voor een geurkaars met lavendel staat dit uitgewerkt voor één pot, met de rekentabel, een variant met eucalyptus en wat je doet als het misgaat.
Geur en lont
Essentiële olie
Wij houden 6 % van het gewicht van de was aan. Dat is ook het maximum dat de fabrikant van onze sojawas aanraadt; meer gaat er alleen in met hulpstoffen die wij niet verkopen. Weeg de olie af in plaats van druppels te tellen: voor 185 gram was is 11 gram olie al zo’n 245 druppels.
Essentiële olie ruikt in een kaars minder sterk dan de geurolie in een kaars uit de winkel, en niet elke olie is geschikt. CandleScience testte essentiële oliën in kaarsen van sojawas op 6 %: lavendel en eucalyptus kwamen er goed uit. Zoete sinaasappel ruikt in een brandende kaars juist niet fris, maar eerder naar brandstof; die gebruik je beter in een balsem of een olie. Kaneel kan, maar daar gaat minder van in dan 6 %.
De lont
Lonten verkopen wij niet. Kies er een bij een kaarsenwinkel, en wel bij de binnendiameter van je pot: elke lontleverancier heeft een tabel met per wassoort en diameter de goede maat. De pot van 260 ml is binnenin 72 mm breed, de pot van 120 ml heeft een opening van 53 mm. Is je pot breder dan 8,9 cm, dan heb je volgens de fabrikant van de was mogelijk twee lonten nodig.
Een lont die te dun is, brandt een kuil in het midden en laat was langs de rand staan. Een lont die te dik is, geeft een hoge, onrustige vlam en roet.
Branden
De eerste keer
Laat een nieuwe kaars de eerste keer branden tot de gesmolten laag de rand van de pot raakt. De National Candle Association rekent een uur per 2,5 cm doorsnee: voor de pot van 260 ml is dat bijna drie uur. Brand je korter, dan onthoudt de kaars die kleine kring en brandt hij de keren erna steeds dieper een tunnel in de was.
Elke keer dat hij brandt
Ook van de National Candle Association:
- knip de lont voor elke keer branden op 6 mm;
- brand niet langer dan vier uur achter elkaar, en laat de kaars twee uur afkoelen voor je hem weer aansteekt;
- laat een brandende kaars nooit alleen, en houd hem buiten bereik van kinderen en huisdieren;
- zet hem op een hittebestendige ondergrond, uit de tocht, minstens 30 cm van gordijnen en andere brandbare dingen en 7,5 cm van een andere kaars;
- stop als er nog ruim een centimeter was in de pot zit;
- doof hem met een kaarsendover of door voorzichtig te blazen, nooit met water.
Heb je een kat, brand een geurkaars dan in een ruimte waar de kat weg kan: katten verdragen de geurstoffen uit essentiële olie slechter dan mensen.
Weggeven of verkopen
Een zelfgemaakte kaars weggeven mag gewoon. Wie kaarsen verkoopt, ook op een markt, moet een etiket volgens de CLP-verordening op de pot zetten, met de waarschuwingen die horen bij de geurstoffen in de essentiële olie.
Bronnen
- Handleiding van de fabrikant van onze sojawas, voor het smelten, de geur, het gieten en het uitharden (2016)
- National Candle Association, Candle safety tips en Your foolproof guide to burning a candle correctly
- CandleScience, Wicking container candles, essentiële oliën in kaarsen en sojakaarsen met essentiële olie
- GlassNow, How to calculate wax weight for candle containers
- Tisserand Institute, Safety guidelines (essentiële olie is brandbaar) en katten
- ECHA, kaarsen en de CLP-verordening
Getallen nagelopen tegen deze bronnen op 7 oktober 2026.
